GALLER DE MODERN BIR TURK
AVRUPA DA MODERN TURK IMAJINI CIZMEK
Avrupa,Avrupa,Avrupa....
Dolu dolu soylenen ve yuzyillarca Turk ten cekinen medeniyetlerin besigi bilinen Avrupa'dayim.
Ingiltere ye ilk geldigim anda dikkatimi kesinlikle ingilizden daha cok baslari sarikli sakallari ala bildigine uzun hintliler dikkatimi cekmisti.Bundan sonrada Muslumanligin imaji
olarak bilinen siyah carsafli bayanlar ,beyaz entarileri ile erkekler cok fazla goz onundeydiler.
Benim yolculugum zamaninda bagimsizligi icin binlerce olu veren GAL ulkesineydi.Dogasi ile unlu, Ingilizlerin yuzlerini cevirdikleri Gal Ulkesine.
Buyuk Britanya adasi 3 bolgeye ayrilmis ve etnik olarak farkliliklar gosteriyorlar.Bunlar Ingiltere bolgesi baskent Londra olmak uzere Galler (baskent Cardiff) ve Iskocya(Edinburgh baskent).
Ada yuzyillarca kendi icinde savaslar vermis ve en sonunda mutlak monarsiye baglilik yemini ederek kendi anayasalari ve bayraklarini dikmisler.
Londra'dan 4 saat lik bir otobus yolculugu ile Gal baskenti Cardiff'e ulasmistim.Mimarinin degisikligi ve alabildigine uzanan yesil arazileri,ormanlari ve levhalardaki degisik
dil ile insan kendini bir anda masal diyarinda hissediyor.Heryer rengarenk cicekler ile bezenmis o denli temiz o denli duzenli bir sehir plani ile karsilasmak beni cok sasirtmisti.Ingiltere bolgesinden o kadar zittiki
hersey.Baskent Cardiff'de 4 gunluk bir seminere katildim ve burdaki Avrupa Birligi komisyonundan benden sorumlu gorevli Gal kulturunu ve yasayisini detayli olarak bizlere gosterdi.Oncelikle
Welsh dili daha sonrada ingilizcenin hakim oldugu 3 milyon kisinin yasadigi kucuk bir ulke burasi.Gecim cogunlukla tarim ve hayvancilik uzerine kurulu endustri yok denecek kadar az daha cok Ingiltere bolgesinde yogunlasmis durumda.Bana kalirsa bu kucuk ulke Ingiltere nin biraz sirtini dondugu bolge gibi geliyor bana.Cardiff teki seminerlerde Yunanistan,Italya,Ispanya,Macaristan,Avusturya ve Alman gonullerin bulundugu kozmopolit bir kultur etkilesimi olusmustu ilk baslarda aklimdan gecen Yunan gonullusu ile acaba nasil anlasirim dusuncesi, aklimdan henuz gecerken megersem en iyi anlasacagim kisi olucagini tahmin edemezdim.Chrisi Dimaki adli Yunan gonullusu bayan okadar sicak bir yaklasim gosterdi ki bana kulturlerimizin okadar ortak olmasi bir izmir li olarak pek de saskinlik yaratmamisti bende.Italyanlarin sicakligi uzerine Akdeniz ulkelerinin bu ortak insani yapisi goze fazlasiyla carpiyordu.Ama bu seminerlerdeki donuk yaklasimlari ile Alman lar cok dikkat cekiciydiler bana karsi.
Nihayetinde Baskentten ayrilip 12 ay boyunca projelere katilacagim,Turkiye Cumhuriyeti ve Turk kulturunu tanitabilecegim orta Galler'in sirin tatil sehri Aberystwyt'deydim.Yol boyunca ormanlikla ve koyunlardan daha fazla bir sey gorunemiyordu.Dag kasabalari okadar duzenliki inanilmaz bir albenisi var cicekler ile bezeli sokaklari mis gibi kokan bir serin havasi var buranin.Yil boyunca koyu renkli bulutlarin bu guzel sehirleri terketmedigi soylenmisti ama ben bu kadarini tahmin etmiyordum dogrusu.
Sehir orta cagdan bu yana yapisini bozmamisa benziyordu ve daha sonralari ogrendigime gore merkezdeki en yeni ev 200 yillik olusu ve zamana bu kadar meydan okumasi,bakimi resterasyonu cok dikkat cekici.Gonul isterdiki o an aklimda hemen Guzeller Guzeli Izmir'imizinde bu duyarlilik ile bu gunlere gelmesiydi ama nafile.Marina nin hemen yanibasinda sira sira dizili evlerden birine yerlestirildim.Bu kucuk sehir adeta Avrupa nin kultur sehirlerinden biri olmus kolejleri ve dev universitesi ile Dunya nin hemen her yerinden ogrencileri kapsamina almis.Inanilmaz bir kulturel cesitlilik yasaniyor bu sehirde .Nijeryalilardan,meksika,taylata ve Tirinidat Tobacco ya kadar o denli kulturel bir mozaige donusmus kent egitim vasitasiyla.Benden sorumlu Pamela Marsden hanimin ingiliz mutevaziligi ve hanimefendiligi ,benim ile konusurkenki nazik tavirlari ,onunla cok iyi anlasacagimi aksettiriyordu ve oylede oldu gercekten.Bir anne gibi yaklasiyordu sorunlarima, ona bir cok sey icin minnettarimdir.
Ve Projem basliyor hemen bu bolgenin en bilinen kolejine yazildim ingilizcemin cok daha iyi olmasi gerekiyordu cunku.Kimi zaman Ingilizlerin akici lehcelerini anlamakta zorluk cekmek belkide en sikinti anlarimdir.Gal dili ise basli basina cok farkli bir dil.Orta cagdan beri kullanilan celtik bir dil yapisi var fransizcayi andiriyor kimi zaman.
Baskent Cardiff te oldugu gibi insanlarin ilk sorduklari soru "Nerelisiniz?" oluyordu.Modern gorunusum ile insanlarin hemen dikkatini uzerime cekiyordum.Genellikle bu soru soruldugunda cevabim hadi bakalim tahminlerinizi gorelim oluyordu.Yapilan ilk tahmin kesinlikle Italyansin,hayir dedigimde ozaman Ispanyol olmalisin buda degil dedigim ise Fransizsin ,cunku Fransiz erkekleri bu kadar iyi giyiniyorlar kanimizca oluyordu.Turk um dedigim ise iste bu saka olmali cevabi sinirlerimi bozuyordu dogrusu.
Neden bu saka olmali sizce sorusuna yanitlari kesindir hep.Turkler senin gibi degillerki.
PEKI TURKLER NASIL BIR AVRUPALININ GOZUNDE?
Kesinlikle Muslumanlik ve terorizmin artik bir arada anilmasi gibi Turk u bir arap gibi goruyorlar genelde.Turk kulturunun zenginliginden pek haberdar olmamislar.Dislandigim ve hor goruldugum anlar cok oldu,cok uzuldum ama kararliydim beni gordukce Modern Bir Muslumanin Modern bir islam ulkesi Turkiye'nin yeni yetisen neslini ve tarihsel kulturunu yakindan tanima firsatlari oluyordu.Genelde pek hediye almaya aliskin olmadiklarindan Turkiye'den gelirken getirdigim valizler dolusu hediyeleri Kolejdeki ogretmenim ve yeni tanistigim insanlara veriyordum.Genelde hediyelerimi Turk kulturunu animsatacak unsurlardan secmistim.Ama herhalde benim sicak yaklasimlarimin ve saygimin sadece Alman gonullulerde ise yaramadigini gordum gun gectikce daha da dusmanca yaklasmalari cok uzucuydu benim icin.Ve bir gun istemeyerek bir dedikodularini duydum ve uzucuydu gercektende."Almanyada 4 milyon yetmiyormus gibi bir tanesinde burda karsimiza cikti".Benimle muhattap bile olmak istemiyordular defalarca bu konuda konustuk ve hep saygi cercevesinde yer aldim ama anlamadilar neyazikki.Kiyafetlerimin cesitliligi ve modern gorunusum bile bazen konu oluyordu.Yuzyillarca korku ile baktiklari Osmanli nin kalintisiydim gozlerinde ben onlar icin ama ben Bir Turk um ve Osmanli nin ecdadiyim bunun verdigi gururu hic bir sey ile olcemiyorum.
UNUTULMAZ ANLARDAN BIRI
Aylar birbiri ardina gecerken gerek kolejde gerekse etkilesim halinde oldugum insanlara soyle bir baktigimda gordumki genelde ya Akdeniz insani yada Dogu ulkelerinin insanlariydi.Cin,Hintli ve Taylantliydi arkadaslarim genelde.Cok fazla davet aliyordum cogunada katilmaya gayret ediyordum.Bunlardan biri cok ilgincti dogrusu Hristiyan bir kurulus olan Plas Lluest Engelli insanlarin gundelik hayata kazandirilmasi kurumundan beni taniyan Sehrin Kardinali olmustu.Hayir isleri ile omrunu geciren bu kisiyi kiramadim ve bir ayinine katildim.Gercekten insanlarin titizligi ve birbirlerine saygilari gorulmeye degerdi.Zaten bu ulke icin guler yuzlu insanlarin ulkesi diyorum.Sicak bir gulumseme ile selamlasmak gundelik hayatin en belirgin parcasi.
Ayin sona erdiginde sira sira dualar adildi ve sira bana gelmisti.Sonsuz saygim ile Kendi dinimde dua etmek istedigimi rica ettim ve cok nazikce tabiki dediler.Kursuye cagirdi beni bakislari ile Kardinal ve Fatiha duasini gur bir ses ile okudum kilise nin o genis icerisinde sesim adeda boslukta gibi yankilaniyordu.Duami bitirdigimde herkesten topluca Amen diyerek bana istirak etmeleri beni cok duygulandirmisti.
Gal halkinin ingilizlerden ayiran ozelligi yemek kulturlerinden yasayis bicimlerine kadar co kfarkliliklar gosteriyor.tasra hayati yasiyorlar genelde ve cok mutlu insanlar.Sinirli bir kisiye rastlamak nerdeyse imkansiz burda,insanlar birbirlerine yardimci olmayi seviyorlar.Davetli oldugum bir universite ogretmeninin evinde gozume ilk carpan sey mutfaktaki kuzine sistemi olmustu yemeklerini burada pisiriyorlar ve evin isinma isleminide bu dev kuzine goruyordu.100 yillik oldugunu soylediklerinde pek de saskin gorunmemistim dogrusu.
Ama gundelik hayatlarindaki sistemin bu denli dengeli oturmus olmasi inanin bana sok edici.Kurallar ve hayat okadar duzenli isliyorki ,ozellikle de ozurlu insanlarin toplum hayatinin bir mihenk tasi olarak normal insanlar gibi yasatilmaya calisilmasi gozlerimi yasartmisti.Devlet sinirsiz hizmet ile engelli vatandaslarini destekliyor,degisik aktivitelerde hemen hemen herkes gorev aliyor gonullu olarak,bazen kilisenin pederi kim zaman bir ev hanimi,bazen de bir market sahibi ,toplum cok bilincli bu konuda gercekten.
Elimden geldigince bende kanser vakiflari,Multipl skleroz ve engelli insanlarin topluma kazandirilmasi vakiflarinda yer aliyorum.Ve inanin bana bunun verdigi mutlulugu hic sey ile es deger tutamiyorsunuz.Insanlarin gozlerindeki o mutluluk ifadesini gormek yeterde artiyor bile.
Umut ediyorumki bizim cennet vatanimizdada bu yonlu toplumsal bilinc ve yardimlasma ogeleri daha da cok gelisir zaten biz Turk toplumu olarak cok duyarli karekterlere sahibiz.
Yapilan her davranis Turkiyeye ve Turk insanina mal edildiginden o kadar guzel ovguler ulkeme gidiyor ki insanlar beni benimsedikce.Bende ulkeme ve buyuk kulturumuze yakisir bicimde en ufak detaylari bile goz onune alarak hayatimi devam ettiriyorum bu guzel Gal sehrinde.
Insan i insan yapan Dunyanin neresinde olursaniz olun kesinlikle durustluk,ictenlik ve farkindalik.Bunlari yeterli kadar tasidiginiz surece insanlarin saygi ve sevgisini kazaniyorsunuz.
saygilarimla
ERSIN FAIKZADE
princeersin@hotmail.com
Avrupa,Avrupa,Avrupa....
Dolu dolu soylenen ve yuzyillarca Turk ten cekinen medeniyetlerin besigi bilinen Avrupa'dayim.
Ingiltere ye ilk geldigim anda dikkatimi kesinlikle ingilizden daha cok baslari sarikli sakallari ala bildigine uzun hintliler dikkatimi cekmisti.Bundan sonrada Muslumanligin imaji
olarak bilinen siyah carsafli bayanlar ,beyaz entarileri ile erkekler cok fazla goz onundeydiler.
Benim yolculugum zamaninda bagimsizligi icin binlerce olu veren GAL ulkesineydi.Dogasi ile unlu, Ingilizlerin yuzlerini cevirdikleri Gal Ulkesine.
Buyuk Britanya adasi 3 bolgeye ayrilmis ve etnik olarak farkliliklar gosteriyorlar.Bunlar Ingiltere bolgesi baskent Londra olmak uzere Galler (baskent Cardiff) ve Iskocya(Edinburgh baskent).
Ada yuzyillarca kendi icinde savaslar vermis ve en sonunda mutlak monarsiye baglilik yemini ederek kendi anayasalari ve bayraklarini dikmisler.
Londra'dan 4 saat lik bir otobus yolculugu ile Gal baskenti Cardiff'e ulasmistim.Mimarinin degisikligi ve alabildigine uzanan yesil arazileri,ormanlari ve levhalardaki degisik
dil ile insan kendini bir anda masal diyarinda hissediyor.Heryer rengarenk cicekler ile bezenmis o denli temiz o denli duzenli bir sehir plani ile karsilasmak beni cok sasirtmisti.Ingiltere bolgesinden o kadar zittiki
hersey.Baskent Cardiff'de 4 gunluk bir seminere katildim ve burdaki Avrupa Birligi komisyonundan benden sorumlu gorevli Gal kulturunu ve yasayisini detayli olarak bizlere gosterdi.Oncelikle
Welsh dili daha sonrada ingilizcenin hakim oldugu 3 milyon kisinin yasadigi kucuk bir ulke burasi.Gecim cogunlukla tarim ve hayvancilik uzerine kurulu endustri yok denecek kadar az daha cok Ingiltere bolgesinde yogunlasmis durumda.Bana kalirsa bu kucuk ulke Ingiltere nin biraz sirtini dondugu bolge gibi geliyor bana.Cardiff teki seminerlerde Yunanistan,Italya,Ispanya,Macaristan,Avusturya ve Alman gonullerin bulundugu kozmopolit bir kultur etkilesimi olusmustu ilk baslarda aklimdan gecen Yunan gonullusu ile acaba nasil anlasirim dusuncesi, aklimdan henuz gecerken megersem en iyi anlasacagim kisi olucagini tahmin edemezdim.Chrisi Dimaki adli Yunan gonullusu bayan okadar sicak bir yaklasim gosterdi ki bana kulturlerimizin okadar ortak olmasi bir izmir li olarak pek de saskinlik yaratmamisti bende.Italyanlarin sicakligi uzerine Akdeniz ulkelerinin bu ortak insani yapisi goze fazlasiyla carpiyordu.Ama bu seminerlerdeki donuk yaklasimlari ile Alman lar cok dikkat cekiciydiler bana karsi.
Nihayetinde Baskentten ayrilip 12 ay boyunca projelere katilacagim,Turkiye Cumhuriyeti ve Turk kulturunu tanitabilecegim orta Galler'in sirin tatil sehri Aberystwyt'deydim.Yol boyunca ormanlikla ve koyunlardan daha fazla bir sey gorunemiyordu.Dag kasabalari okadar duzenliki inanilmaz bir albenisi var cicekler ile bezeli sokaklari mis gibi kokan bir serin havasi var buranin.Yil boyunca koyu renkli bulutlarin bu guzel sehirleri terketmedigi soylenmisti ama ben bu kadarini tahmin etmiyordum dogrusu.
Sehir orta cagdan bu yana yapisini bozmamisa benziyordu ve daha sonralari ogrendigime gore merkezdeki en yeni ev 200 yillik olusu ve zamana bu kadar meydan okumasi,bakimi resterasyonu cok dikkat cekici.Gonul isterdiki o an aklimda hemen Guzeller Guzeli Izmir'imizinde bu duyarlilik ile bu gunlere gelmesiydi ama nafile.Marina nin hemen yanibasinda sira sira dizili evlerden birine yerlestirildim.Bu kucuk sehir adeta Avrupa nin kultur sehirlerinden biri olmus kolejleri ve dev universitesi ile Dunya nin hemen her yerinden ogrencileri kapsamina almis.Inanilmaz bir kulturel cesitlilik yasaniyor bu sehirde .Nijeryalilardan,meksika,taylata ve Tirinidat Tobacco ya kadar o denli kulturel bir mozaige donusmus kent egitim vasitasiyla.Benden sorumlu Pamela Marsden hanimin ingiliz mutevaziligi ve hanimefendiligi ,benim ile konusurkenki nazik tavirlari ,onunla cok iyi anlasacagimi aksettiriyordu ve oylede oldu gercekten.Bir anne gibi yaklasiyordu sorunlarima, ona bir cok sey icin minnettarimdir.
Ve Projem basliyor hemen bu bolgenin en bilinen kolejine yazildim ingilizcemin cok daha iyi olmasi gerekiyordu cunku.Kimi zaman Ingilizlerin akici lehcelerini anlamakta zorluk cekmek belkide en sikinti anlarimdir.Gal dili ise basli basina cok farkli bir dil.Orta cagdan beri kullanilan celtik bir dil yapisi var fransizcayi andiriyor kimi zaman.
Baskent Cardiff te oldugu gibi insanlarin ilk sorduklari soru "Nerelisiniz?" oluyordu.Modern gorunusum ile insanlarin hemen dikkatini uzerime cekiyordum.Genellikle bu soru soruldugunda cevabim hadi bakalim tahminlerinizi gorelim oluyordu.Yapilan ilk tahmin kesinlikle Italyansin,hayir dedigimde ozaman Ispanyol olmalisin buda degil dedigim ise Fransizsin ,cunku Fransiz erkekleri bu kadar iyi giyiniyorlar kanimizca oluyordu.Turk um dedigim ise iste bu saka olmali cevabi sinirlerimi bozuyordu dogrusu.
Neden bu saka olmali sizce sorusuna yanitlari kesindir hep.Turkler senin gibi degillerki.
PEKI TURKLER NASIL BIR AVRUPALININ GOZUNDE?
Kesinlikle Muslumanlik ve terorizmin artik bir arada anilmasi gibi Turk u bir arap gibi goruyorlar genelde.Turk kulturunun zenginliginden pek haberdar olmamislar.Dislandigim ve hor goruldugum anlar cok oldu,cok uzuldum ama kararliydim beni gordukce Modern Bir Muslumanin Modern bir islam ulkesi Turkiye'nin yeni yetisen neslini ve tarihsel kulturunu yakindan tanima firsatlari oluyordu.Genelde pek hediye almaya aliskin olmadiklarindan Turkiye'den gelirken getirdigim valizler dolusu hediyeleri Kolejdeki ogretmenim ve yeni tanistigim insanlara veriyordum.Genelde hediyelerimi Turk kulturunu animsatacak unsurlardan secmistim.Ama herhalde benim sicak yaklasimlarimin ve saygimin sadece Alman gonullulerde ise yaramadigini gordum gun gectikce daha da dusmanca yaklasmalari cok uzucuydu benim icin.Ve bir gun istemeyerek bir dedikodularini duydum ve uzucuydu gercektende."Almanyada 4 milyon yetmiyormus gibi bir tanesinde burda karsimiza cikti".Benimle muhattap bile olmak istemiyordular defalarca bu konuda konustuk ve hep saygi cercevesinde yer aldim ama anlamadilar neyazikki.Kiyafetlerimin cesitliligi ve modern gorunusum bile bazen konu oluyordu.Yuzyillarca korku ile baktiklari Osmanli nin kalintisiydim gozlerinde ben onlar icin ama ben Bir Turk um ve Osmanli nin ecdadiyim bunun verdigi gururu hic bir sey ile olcemiyorum.
UNUTULMAZ ANLARDAN BIRI
Aylar birbiri ardina gecerken gerek kolejde gerekse etkilesim halinde oldugum insanlara soyle bir baktigimda gordumki genelde ya Akdeniz insani yada Dogu ulkelerinin insanlariydi.Cin,Hintli ve Taylantliydi arkadaslarim genelde.Cok fazla davet aliyordum cogunada katilmaya gayret ediyordum.Bunlardan biri cok ilgincti dogrusu Hristiyan bir kurulus olan Plas Lluest Engelli insanlarin gundelik hayata kazandirilmasi kurumundan beni taniyan Sehrin Kardinali olmustu.Hayir isleri ile omrunu geciren bu kisiyi kiramadim ve bir ayinine katildim.Gercekten insanlarin titizligi ve birbirlerine saygilari gorulmeye degerdi.Zaten bu ulke icin guler yuzlu insanlarin ulkesi diyorum.Sicak bir gulumseme ile selamlasmak gundelik hayatin en belirgin parcasi.
Ayin sona erdiginde sira sira dualar adildi ve sira bana gelmisti.Sonsuz saygim ile Kendi dinimde dua etmek istedigimi rica ettim ve cok nazikce tabiki dediler.Kursuye cagirdi beni bakislari ile Kardinal ve Fatiha duasini gur bir ses ile okudum kilise nin o genis icerisinde sesim adeda boslukta gibi yankilaniyordu.Duami bitirdigimde herkesten topluca Amen diyerek bana istirak etmeleri beni cok duygulandirmisti.
Gal halkinin ingilizlerden ayiran ozelligi yemek kulturlerinden yasayis bicimlerine kadar co kfarkliliklar gosteriyor.tasra hayati yasiyorlar genelde ve cok mutlu insanlar.Sinirli bir kisiye rastlamak nerdeyse imkansiz burda,insanlar birbirlerine yardimci olmayi seviyorlar.Davetli oldugum bir universite ogretmeninin evinde gozume ilk carpan sey mutfaktaki kuzine sistemi olmustu yemeklerini burada pisiriyorlar ve evin isinma isleminide bu dev kuzine goruyordu.100 yillik oldugunu soylediklerinde pek de saskin gorunmemistim dogrusu.
Ama gundelik hayatlarindaki sistemin bu denli dengeli oturmus olmasi inanin bana sok edici.Kurallar ve hayat okadar duzenli isliyorki ,ozellikle de ozurlu insanlarin toplum hayatinin bir mihenk tasi olarak normal insanlar gibi yasatilmaya calisilmasi gozlerimi yasartmisti.Devlet sinirsiz hizmet ile engelli vatandaslarini destekliyor,degisik aktivitelerde hemen hemen herkes gorev aliyor gonullu olarak,bazen kilisenin pederi kim zaman bir ev hanimi,bazen de bir market sahibi ,toplum cok bilincli bu konuda gercekten.
Elimden geldigince bende kanser vakiflari,Multipl skleroz ve engelli insanlarin topluma kazandirilmasi vakiflarinda yer aliyorum.Ve inanin bana bunun verdigi mutlulugu hic sey ile es deger tutamiyorsunuz.Insanlarin gozlerindeki o mutluluk ifadesini gormek yeterde artiyor bile.
Umut ediyorumki bizim cennet vatanimizdada bu yonlu toplumsal bilinc ve yardimlasma ogeleri daha da cok gelisir zaten biz Turk toplumu olarak cok duyarli karekterlere sahibiz.
Yapilan her davranis Turkiyeye ve Turk insanina mal edildiginden o kadar guzel ovguler ulkeme gidiyor ki insanlar beni benimsedikce.Bende ulkeme ve buyuk kulturumuze yakisir bicimde en ufak detaylari bile goz onune alarak hayatimi devam ettiriyorum bu guzel Gal sehrinde.
Insan i insan yapan Dunyanin neresinde olursaniz olun kesinlikle durustluk,ictenlik ve farkindalik.Bunlari yeterli kadar tasidiginiz surece insanlarin saygi ve sevgisini kazaniyorsunuz.
saygilarimla
ERSIN FAIKZADE
princeersin@hotmail.com
posted by faikzade at 1:19 PM
0 Comments:
Post a Comment
<< Home